What's in a name ?

de Super Zwerver
Rhantus suturalis heeft zich anderhalf miljoen jaar geleden uit Nieuw Guinea over de wereld verspreid, bleek uit onderzoek van Balke et. al (2009). Na dat onderzoek kreeg de kever 'the Supertramp beetle' als Engelse naam. Deze globale zwerftocht heeft er in eerdere eeuwen toe geleid, dat er wereldwijd exemplaren van deze soort gevonden werden, die allemaal een eigen naam kregen. Het heeft lang geduurd, voordat vastgesteld kon worden dat het om dezelfde soort ging. In vroeger tijden moesten de entomologen daarvoor kunnen beschikken over de werken van andere auteurs. Dat waren vaak lijvige en kostbare boeken, waarin de beschrijvingen en afbeeldingen niet altijd treffend waren. Zoals ook nu nog, want sommige kever tekeningen in modernere veldgidsjes lijken nog steeds niet goed op het werkelijke uiterlijk. Maar we hebben in onze tijd wel de beschikking over een weelde aan foto's in boeken en op het web.

Rhantus Dejean 1833
De Franse generaal en entomoloog Dejean en de Duitse entomoloog Eschscholtz brachten samen een aantal Colymbetes en Dytiscus kevers van hun verzamelingen onder in een nieuwe groep, die Dejean in 1833 publiceerde als Rantus, Eschscholtz. Een goede actie, helaas liepen er bij de synonimisering onvermijdelijk een aantal zaken scheef. En ook had het het (oud) Griekse ραντος - rantos in het Latijn omgezet moeten worden in rhantus, vanwege de ademklank die de r volgt. De betekenis van het Griekse woord zou iets kunnen betekenen als: 'bevochtigen' (Brink, P. in ICZN 1954, zie Literatuur).

De onjuistheden bij het opstellen van het Rhantus geslacht hebben er toe geleid dat de soorten diverse namen hebben gehad. Pas met "Opinion 289" van de ICZN (1954) werden zaken rechtgezet, dit betekende wel dat er een aantal jaren synonieme namen bleven kleven. Zoals van Nieukerken (1992) schrijft: "Dit is een genus waar recentelijk de meeste nomenclatorische naamsveranderingen zijn doorgevoerd." Het voordeel is, dat na de periode van verwarring er meer stabliliteit is met de correcte namen.

Zo zie ik in mijn exemplaar van "Zoetwaterleven" (Tirion 2010) bij het plaatje de oude naam "Rhantus notatus" staan, in de beschrijving echter de nieuwe naam "Rhantus frontalis".

¹ deze naam is in Engeland in gebruik geweest (van Nieukerken,1992 en Forster&Friday 2011).

Aan de vertalingen van de soortaanduidingen is te zien, dat de soortnamen niet veelzeggend zijn, het zijn arbitraire aanduidingen van wat verschillende auteurs wellicht een opvallend kenmerk vonden. De sutuur bijvoorbeeld, de naad tussen de dekschilden is bij alle Rhantus soorten contrastrijk, behalve bij R. grapii, van het subgenus Nartus, wat door Balke (2017) tot genus is verheven.

Een uitgebreide historie over de namen en de problemen op een »volgende pagina«. Alleen voor mensen die systematiek en naamgeving leuk vinden.